Fiat lux ; Miña hirmanciña querida ...

1.1 Código de referencia

• ES.GA.15030.ARAG/2.10.2.2.1.2.//Caixa 103-42

Localización da documentación:

• España-Galicia-A Coruña-A Coruña

Signatura:

• Depósito: RAG. Depósito 1 Caixa 103 42

1.2 Título

• Fiat lux ; Miña hirmanciña querida ...

1.3 Datas

Data de creación:

• 1887-01-01. 1887

1.4 Nivel de descrición

• Documento

1.5 Volume e soporte da unidade de descrición

• 1 Folla(s)

Outras características físicas:

• [1] f. ; 23 x 16 cm

2.1 Produtor-Familia

• Iglesia, familia, Productor

2.2 Historia institucional/biografía

• Antonio (1819-A Coruña, 1892), Francisco (1827-A Coruña, 1897) e Benigno (1836-Madrid, 1872) naceron en Santiago de Compostela, e son os únicos superviventes de cinco irmáns. Antonio de la Iglesia González fundou e dirixiu a Escola Normal da Coruña (1845), a de Santiago (1849); foi inspector de Ensino Primario desde 1851 ata 1868 e habilitado dos mestres do partido de Corcubión e Padrón. Á parte da súa actividade como mestre, destacou polo seu labor como editor e escritor. Fundou, dirixiu e colaborou en numerosos xornais galegos. Neles publicou os seus estudos históricos, literarios e lingüísticos sobre Galicia e o galego, xunto con poemas e contos en galego e castelán. Francisco María de la Iglesia González estudou Maxisterio e exerceu na Escola Normal da Coruña. Tamén foi titulado en Agricultura. Tivo unha gran preocupación por Galicia, cunha dedicación especial á agricultura, á literatura e ao fomento de actividades culturais. Colaborou co seu irmán Antonio en moitas publicacións entre as que destaca "Galicia: Revista Universal de Este Reino" (1860-1865), fundada e dirixida por ambos os dous. Como escritor destaca a súa obra "A fonte do xuramento" (1882), considerada o primeiro drama do Rexurdimento, e a súa actividade poética, que o converte nun dos máis prolíficos poetas prerrosalianos. Benigno de la Iglesia González estudou na Escola de Comercio e Telegrafía. Despois de ingresar no corpo de telégrafos estivo destinado en Santiago, Ferrol, Xixón e Salamanca. Colaborou cos seus irmáns na revista "Galicia: Revista Universal de este Reino" (1860-1865). Poeta romántico, deixou as súas composicións dispersas nos xornais da época. Ao contrario dos seus irmáns non escribiu en galego. Francisco, único dos irmáns que casou, contraeu matrimonio con Concepción Santos e tiveron 15 fillos dos que seis morreron de nenos. Entre os superviventes Santiago (Santiago, 1851-Ferrol, 1931), Álvaro (A Coruña, 1859-A Habana, 1928), Alfredo (A Coruña, 1861-1933) e Eladia (A Coruña, 1870-Ferrol, 1949). Santiago de la Iglesia estudou medicina en Santiago de Compostela. Asentouse en Ferrol onde compaxinou a súa actividade profesional como médico co activismo político. Situado no ámbito do republicanismo desde os seus anos de estudante en Santiago, foi tenente de alcalde de Ferrol e chegou a presentarse a deputado en 1903. Ademais desenvolveu unha notable actividade social e intelectual. Impulsou o Centro Obreiro de Cultura e presidiu a Sección de Ciencias do Ateneo de Ferrol. Foi tamén membro correspondente da Real Academia Galega. Como divulgador científico e intelectual publicou numerosos artigos e notas en xornais e revistas, ademais de participar en numerosas conferencias e relatorios. Entre as súas ocupacións destaca o seu interese pola arqueoloxía e historia galegas, de feito chegou a reunir unha colección de obxectos arqueolóxicos que doou á Universidade de Santiago de Compostela en 1924. Álvaro de la Iglesia marcha de moi novo para A Habana onde se dedicou ao xornalismo. Acadou fama polos seus relatos de tradicións e escribiu varias novelas inspiradas en lendas populares. Foi membro correspondente da Real Academia Galega e da Real Academia da Historia de Cuba. Alfredo de la Iglesia foi catedrático de Literatura no Instituto de Pontevedra. Colaborou en varias publicacións periódicas e destacou como conferenciante no Ateneo de Ferrol. Foi membro correspondente da Real Academia Galega. Eladia de la Iglesia centrou a súa actividade intelectual na creación literaria e publicou contos e narracións curtas en diversas publicacións periódicas.

2.3 Historia arquivística

• Despois da morte de Francisco de la Iglesia (1897), os seus fillos repartiron entre eles os seus papeis e os que este debía de gardar dos seus irmáns Benigno e Antonio. A documentación coa que quedou Santiago foi doada á Biblioteca da Universidade de Santiago de Compostela por Santiago Montero Díaz. A parte de Alfredo pasou polas mans de Gumersindo Placer, padre mercedario que nos anos vinte preparou unha edición de poesías de Francisco de la Iglesia, e que deixou a cargo da Biblioteca do Mosteiro de Poio. Finalmente outra filla de Francisco, Eladia de la Iglesia (1870-1949) doou á Real Academia Galega papeis do seu pai e dos seus tíos, así como do seu irmán Santiago. Ante a desorde da documentación, á súa chegada á Academia César Vaamonde Lores, arquiveiro-bibliotecario naquel momento, comezou (así o di nunha carta dirixida a Eladia e conservada no expediente da doazón) a súa ordenación sen que chegase a rematala. En 1990 o Arquiveiro-Bibliotecario da Real academia Galega, Antonio Gil Merino, comezou a ordenación do arquivo. Nos seus inventarios o fondo dos Irmáns de la Iglesia ocupaba as signaturas 94 a 106 do fondo xeral, e as caixas coa signatura 23 a 25 e 27 a 28 da sección "Fondos filolóxicos". En 1999 o persoal do arquivo da RAG realizou un inventario da documentación conservada nas caixas coa signatura 94 a 106 do fondo xeral, e as caixas coa signatura 23 a 25 e 27 a 28 da sección "Fondos filolóxicos". A raíz deste inventario os documentos foron reinstalados, pasando a ocupar as signaturas 93 a 105, 133, 151 a 153 e 183 a 184. Posteriormente, entre setembro de 2004 e maio de 2005, catalogouse e reorganizouse esta documentación. Como resultado da catalogación mudáronse as signaturas que se lles dera aos documentos cando se inventariaron, se ben, na descrición dos documentos recolleuse na área de notas a signatura anterior. En xaneiro de 2008 engadiuse a documentación dos "Xogos Floraes da Coruña" (caixa 203 do inventario de Antonio Gil Merino) e da "Cofradía de San Andrés de la Paz y Misericordia" (caixa 169 do inventario de Antonio Gil Merino) que a criterio do catalogador pertencían a este fondo. Finalmente, en xuño de 2009 catalógase unha nova doazón de María Rosa Saurín de la Iglesia, descendente da familia de la Iglesia, que ademais de nova documentación de Antonio, Francisco e Santiago de la Iglesia, ten tamén papeis de Alfredo, Álvaro e Eladia de la Iglesia, todos eles fillos de Francisco.

2.4 Forma de ingreso

Forma xurídica do ingreso:

• Doazón

Descrición da forma de ingreso:

• A documentación do fondo foi doada por Eladia de la Iglesia e María Rosa Saurín de la Iglesia en varias datas:- Manuscritos e impresos de Antonio, Francisco e Benigno de la Iglesia, doados o 1 de marzo de 1941 por Eladia.- Documentos e impresos de Santiago de la Iglesia, doados o 3 de agosto de 1944 por Eladia.- Nova documentación de Antonio, Francisco e Santiago de la Iglesia, xunto con papeis de Álvaro, Alfredo e Eladia de la Iglesia, doada o 26 de marzo de 2009 por María Rosa Saurín. - 17 diplomas e títulos de Antonio, Francisco María, Alfredo e Santiago de la Iglesia, xunto a un retrato ao carbón de Santiago de la Iglesia, doados por María Rosa Saurín o 16 de febreiro de 2017 - Un grupo de fotografías de Santiago de la Iglesia, doados por Saurin de la Iglesia en marzo de 2019.

3.1 Alcance e contido

• Autógr. asinado.

3.4 Organización

• Orde alfabética polo título.

4.1 Condicións de acceso

Descrición condicións de acceso:

• Documentación de libre consulta, de acordo co art. 57 e 62 da Lei 16/1985 de 25 de xuño, do Patrimonio Histórico Español e o art. 82 da Lei 8/1995 do 30 de outubro, do Patrimonio Cultural de Galicia. Así como polo estipulado no art. 56 e 58 dos Estatutos da Real Academia Galega.

4.3 Lingua/Escritura(s) da documentación

Lingua:

• Spanish; Castilian

• Galician

5.2. Existencia e localización de copias

Existencia de copias:

• No existen copias

5.3 Unidades de descrición relacionadas

Unidades de descrición relacionadas:

• Outras poesías de Francisco de la Iglesia conservadas na serie Colección de poesía do dezanove, subserie Manuscritos, impresos e recortes de prensa: - "Cantar adicado o feitor dos Fidalgos de Monforte". Signatura: 354/54. - "Tende carida con vosco". Signatura: 254/57. - "A señorita Pirola regalo dos meus ouvidos". Signatura: 355/24. - "Coido que sabes quen foy". Signatura: 355/4.

5.4 Nota de publicacións

Publicacións:

• Edicións parciais da documentación do fondo: IGLESIA, Antonio de la, Estudios arqueológicos, ed. de María Rosa Saurin de la Iglesia, Madrid, Consejo Superior de Investigaciones Científicas; [Santiago de Compostela], Instituto de Estudios Gallegos "Padre Sarmiento", 2008 IGLESIA, Antonio de la, Poesías, ed. de María Rosa Saurin de la Iglesia, A Coruña, Real Academia Galega, 2005 (Letras da Academia, 2) IGLESIA, Benigno de la, Benigno de la Iglesia González: poesías, ed. e introdución María Rosa Saurin de la Iglesia, Ferrol, Librería del Campus, 2004 MARTÍNEZ BARBEITO, Carlos, "Don José Cornide y su catálogo de palabras gallegas", en Boletín da Real Academia Galega, t. XXVII (1956), pp. 291-307

Bibliografía:

• Obras realizadas a partir da consulta da documentación do fondo: DOBARRO PAZ, Xosé María, "Algunhas notas sobre o papel de Antonio de la Iglesia na conformación da lingua e da literatura galegas do século XIX ", en Scripta philologica in memoriam Manuel Taboada Cid, Manuel Casado Velarde... [et al.], eds, A Coruña, Servizo de Publicacións Universidade da Coruña, 1996, t. 2, pp. 813-835 DOBARRO PAZ, Xosé María, "Inventario da producción lírica do primeiro rexurdimento (1840-1863)", en Anuario de estudios literarios galegos, (1994), pp. 51-65 DOBARRO PAZ, Xosé María, "Vicente Turnes e a poesía áulica", en Estudios dedicados a Ricardo Carvalho Calero, ed. José Luís Rodríguez, Santiago, Universidade, 2000, t. II, pp. 205-212 SAURIN DE LA IGLESIA, María Rosa, Antonio, Francisco y Benigno de la Iglesia: una biografía intelectual, Santiago, Instituto Padre Sarmiento, 2003 SAURIN DE LA IGLESIA, María Rosa, "Una epifanía de la patria: Galicia: Revista Universal de este Reino (1860-65)", en Cuedernos de Estudios Galegos, t. XLVII, fasc. 113 (2000), pp. 139-176

Nota xeral

• Código: signatura vella: 97/23.11. Título: o tít. da segunda composición foi tomado do primeiro verso. Datas extremas: data riscada.

7.1 Nota da/do arquivista

• Organización do fondo (1990): Antonio Gil Merino. Arquiveiro-Bibliotecario da RAG Cadro, descrición de documentos e inventario /Mercedes Fernández-Couto Tella (ARAG) (1999). Catalogación do fondo (IX, 2004 a V, 2005): Ricardo Axeitos Valiño. Catalogación das fotografías (IV, 2004): Nélida Cosme Abollo. Instalación e catalogación da documentación da "Cofradía de San Andrés de la Paz y Misericordia" e dos "Xogos Floraes da Coruña" (I, 2008) engadido por Ricardo Axeitos Valiño. Catalogación da documentación doada en 2009 (2009): Ricardo Axeitos Valiño e Jacobo M. Caridad Martínez. Catalogación das fotografías que viñan coa documentación doada en 2009 (2009): Nélida Cosme Abollo. Catalogación das fotografías doadas no 2017 e 2019: Jacobo M. Caridad Traballos realizados baixo a dirección de: Mercedes Fernández-Couto Tella.

7.2 Regras ou normas

Regras ou normas:

• Norma galega de descrición arquivística: (NOGADA). Proposta inicial. Maio 2008
• ISAD(G): Norma Internacional General de Descripción Archivística: Adoptada por el Comité de Normas de Descripción, Estocolomo, Suecia, 19-22 septiembre 1999. 2ª ed. Madrid : Subdirección General de Archivos Estatales, 2000

7.3 Data(s) da (s) descrición(s)

Data de creación:

• 2008/10/20

Data de última modificación:

• 2016/05/17 17:23:58