Instituto Provincial de Hixiene da Coruña (España)

1. Área de identificación

1.1 Tipo de entidad:

Institución

1.2 Forma autorizada del nombre:

Instituto Provincial de Hixiene da Coruña (España)

2. Área de descripción

2.2 Historia/Descripción:

A primeira Lei de Sanidade en España foi promulgada o 28 de novembro de 1855, e durante longos anos foi a única disposición legal na materia. Non será ata a Instrución da Dirección Xeral do ramo do 12 de xaneiro de 1904, que reforma toda a organización sanitaria do país, que aparezan por primeira vez alusións á sanidade provincial: quedará baixo a responsabilidade do Gobernador Civil, e cítanse, aínda que sen describir as súas funcións, unhas Xuntas Provinciais de Sanidade e uns Inspectores de Sanidade. Por iso, a auténtica estruturación da materia virá dada polo Regulamento de Sanidade Provincial publicado por R.D. do 20 de outubro de 1925. Nel créanse tres institucións paralelas, sometidas á autoridade do Gobernador Civil: 1. A Inspección Provincial de Sanidade, responsable de “a administración e réxime dos fins sanitarios do Estado, e como representación técnica do mesmo en todos os asuntos pertinentes a hixiene e salubridade”. 2. A Xunta Provincial de Sanidade, entre cuxas funcións destaca a vixilancia, consulta e complemento dos labores asignados á Sanidade e Hixiene Municipal, a hixiene dos servizos de vías públicas provinciais e de subministración e condución de augas, o cumprimento de todas as disposicións sanitarias e de protección á infancia e a vixilancia e intervención na profilaxe pública contra as enfermidades venéreas 3. O Instituto Provincial de Hixiene, encadrado administrativamente na Deputación Provincial, pero sometido á dirección técnica da Inspección. Integran os servizos antes realizados polas Brigadas Municipais de Hixiene e o Laboratorio Provincial. Constará das seccións de epidemioloxía e desinfección, análise e vacinación A chegada da II República supoñerá a reestruturación deste esquema tripartito. En efecto, o Decreto do 21 de abril de 1931 do Ministerio da Gobernación dispón que os Institutos Provinciais de Hixiene pasen a depender administrativamente da mancomunidade sanitaria formada por todos os Concellos da provincia. Constitúese unha Xunta Administrativa en cada Instituto, e convértese aos Inspectores Provinciais en directores natos dos Institutos, que quedan baixo a autoridade superior do Gobernador Civil. A Lei de Lei Basees de Coordinación Sanitaria do 11 de xullo de 1934 sancionará esta estrutura, dotándoa de maior sentido, aínda que os Institutos provinciais de Hixiene mantéñense inalterados. Esta Lei será desenvolta por senllos Regulamentos, publicados por D. do 14 de xuño de 1935. O primeiro deles está dedicado á organización económica e administrativa das Mancomunidades Sanitarias, e o segundo aos Institutos provinciais de Hixiene. Estes defínense como o conxunto de actividades sanitarias de carácter técnico dependentes do Ministerio de Traballo, Sanidade e Previsión en cada provincia, coa soa exclusión dos servizos de Sanidade Exterior e establecementos hospitalarios. Estarán dirixidos polo Inspector Provincial, que será o intermediario co Ministerio e o coordinador de todas as actividades sanitarias da provincia, aínda que non estean sostidas polo Instituto Provincial de Hixiene. A estrutura interna dos Institutos queda deseñada de forma que existirán polo menos cinco secciones “de carácter común” —epidemioloxía e estatística sanitaria; análise hixiénica—sanitarios; tuberculose; hixiene infantil; venéreo e lepra— e, segundo as dispoñibilidades orzamentarias, outras “seccións especializadas”, que van desde a dedicada ao paludismo á dedicada á hixiene alimentaria, entre outras; ademais, existirá unha “Xunta Técnica” como órgano asesor en temas científicos. Tras a Guerra Civil, unha nova reorganización afectará tanto os nomes das institucións como ás súas relacións —moito máis xerarquizadas— e ás definicións das súas funcións. Así, a Ou. do 30 de setembro de 1939 dispón que os Institutos provinciais de Hixiene, que pasan a chamarse Institutos provinciais de Sanidade sexan os órganos de execución da política sanitaria e encádrense baixo a dependencia das recentemente creadas Xefaturas provinciais de Sanidade. Esta situación permanecerá inalterada coa Lei de Bases da Sanidade Nacional do 25 de novembro de 1944. O Decreto do 19 de agosto de 1967 suprime as Mancomunidades Sanitarias e os Institutos provinciais de Sanidade, cuxas funcións pasan respectivamente aos Concellos e as Xefaturas Provinciais de Sanidade.

3. Área de relaciones

Instituciones:

Xefatura Provincial de Sanidade da Coruña (España). (1939 - 1977)
Asociativa:

Materias:

Saúde pública
Término relacionado:

Hixiene pública
Término relacionado:

4. Área de control

4.1 Identificador del registro:

ADGA20240008017

4.4 Estado de elaboración:

Finalizado

4.5 Nivel de detalle:

Completo