Victoria Kent Siano (Málaga, 6 de marzo de 1892-Nova York, 25 de setembro de 1987)1foi unha avogada e política republicana española
Foi a cuarta filla, entre os seus seis irmáns, de José Ken (Ou’Kean) Román, comerciante de tecidos, e María Siano González. Na súa partida de nacemento aparece este apelido, aínda que utilizou sempre o de “Kent” pola procedencia dos seus ascendentes no condado de Kent, Inglaterra. Pasou en Málaga a súa infancia e primeira mocidade, e estudou na Escola Normal de Mestras.
A súa nai valoraba o valor da educación, e apoiou á súa filla para trasladarse a Madrid en 1916 e terminar o bacharelato para acceder aos estudos universitarios de Dereito na Universidade Central.
Por influencia de A. Jiménez Fraud e Francisco Bergamín, que coñecían ao seu pai, puido acomodarse na Residencia de Señoritas, ligada á Institución Libre de Ensino e dirixida por María de Maeztu, e puido custearse os estudos ensinando no Instituto-Escola de Ensino Secundario, que ela tamén dirixía. Comezou entón o seu activismo político e feminista na Asociación de Mujeres Españolas, á que tamén pertencía Clara Campoamor, e ao Lyceum Club, do que foi vicepresidenta. Coñeceu na Universidade Central a #Luis Jiménez de Asúa, profesor de Dereito Penal e amigo persoal da xurista. Realizou a súa tese sobre a reforma das prisións, e en 1925 converteuse na primeira muller do Colexio de Avogados de Madrid. Foi tamén a primeira en intervir nun Consello de Guerra, ao lograr a liberdade de Álvaro de Albornoz, procesado polo seu apoio á rebelión republicana de 1930.
Uniuse ao Partido Republicano Radical Socialista, liderado por Albornoz, para o que traballara como pasante no seu bufete. Defensora do divorcio, opúxose con todo ao voto feminino fronte a Clara Campoamor, non por “cuestión de capacidade”, senón por “oportunidade para a República”. ,
Ocupou o cargo de Directora Xeral de Prisións entre o 18 de abril de 1931, cando foi nomeada por Niceto Alcalá Zamora, ata o 9 de xuño de 1932. Coincidía co humanismo da súa admirada Concepción Arenal, Visitadora Xeral de Prisións de mulleres. A pesar do insuficiente orzamento co que contaba, durante o seu mandato levou a cabo una das reformas penais principais de España: clausurou 322 cárceres de partido xudicial e construíu outras nove, entre a que destaca a Prisión Modelo de mulleres de Madrid, despois coñecida como “Cárcere de Vendas”, pois ademais estaba preocupada pola situación aínda peor dos cárceres de mulleres, que describiu como un “espectáculo de horror”. Nos novos centros autorizouse a liberdade de culto, suprimiu a obrigatoriedade de acudir a misa, os “cabos de vara”, as celas de castigo, as cadeas, os grilletes e ferros de suxeición; aumentou a ración alimentaria etc.
Creou o Instituto de Estudos Penais, pois ela apostaba “por un persoal apto, preparado, técnico, para a función rehabilitadora que ha de exercer”. A xurista dimitiu #ante as duras críticas ás súas reformas e a falta de apoio ás que desexaba levar a cabo. Tras a súa marcha, se persistiron os problemas de orde pública, amontoamento e malas condicións de vida nas prisións, tamén cesaron as críticas, reflexo dunha sociedade máis obcecada en afastar aos elementos “perigosos”, que en educarse a si mesma para reducir a delincuencia.
Durante a Guerra Civil ocupouse do vestido e alimento da fronte de Guadarrama. Como parte da Comisión de Asistencia Feminina, abriu garderías, refuxios e colonias, e axudou á evacuación dos nenos durante o primeiro asedio de Madrid. Continuou evacuando aos refuxiados cara a Francia e Latinoamérica entre 1937 e 1939 como Secretaria da Embaixada de España en París. Ao non poder fuxir da Francia de Vichy pola suspensión das viaxes a México das compañías de navegación francesas, viviu oculta baixo o pseudónimo de Madame Duval para evitar ser extraditada. Retratou este período da súa vida a súa alter ego, Plácido, en Catro anos en París (1947). Aínda alí, creou a Unión de Intelectuais Españois, traballou nunha editorial e recibiu a Cruz de Lorena, que entregaban ás mulleres da Resistencia.
Unha vez en México, fundou a Escola de Capacitación para o Persoal de Prisións (1949). Marchou a Nova York en 1950, xa que asinou un contrato co Departamento de Estudos Sociais da ONU para investigar sobre o estado das prisións femininas no mundo e establecer un proxecto de regulamento para estas. Foi tamén, a proposta de Félix Gordón Ordás, conselleira do Goberno da República Española no exilio para conseguir a entrada da España republicana na ONU, aínda que dimitiu aos dous anos. Grazas á axuda da entusiasta hispanista e mecenas da cultura Louise Crane, con quen viviu ata a súa morte, fundou a revista Ibérica pola Liberdade (1954-1974), na que, durante 22 anos de publicación mensual informou da realidade do franquismo e defendeu os ideais democráticos contra a represión política.
Non puido acudir a recibila, pero un ano antes da súa morte obsequióuselle coa Gran Cruz da Orde de San Raimundo de Peñafort do Ministerio de Xustiza en recoñecemento ao seu labor penal. Aínda que non en España, puido ver algunha vez realizado o seu anhelo de transformar os cárceres en escolas, cando, como visitadora de prisións que continuou sendo en Estados Unidos
2.3 Lugares:
Lugar de nacimiento: Málaga (España) Lugar de fallecimiento: Nova York (Estados Unidos) España, Francia, México, Estados Unidos de América
2.5 Funciones, ocupaciones y actividades:
Actividad:
Política
Directora Xeral de Prisións na Segunda República
ISAAR(CPF): Norma Internacional sobre Registros de Autoridad de Archivos relativos a Instituciones, Personas y Familias. 2ª ed. Consejo Internacional de Archivos, 2004