Libro interrogatorio da xurisdición do val de Valdeorras

Referencia

• ES.GA.32054.AHPOU/1.3.1.1.1.1.94.//1465

Signatura:

• Libro 1465

Título

• Libro interrogatorio da xurisdición do val de Valdeorras

Data de creación

• 1753

Data de acumulación

• 1751 / 1755

Nivel de descrición

• Documento

Volume e soporte da unidade de descrición

• 1 Libro(s)

• Intendencia de Galicia ‌

Historia institucional/Reseña biográfica

• A Real Intendencia de Galicia foi creada por Real cédula do 2 de abril de 1712, e como as restantes intendencias establecidas en España durante o reinado de Felipe V, responde a un modelo de institución “comisarial”, é dicir, que está presidida por un funcionario que actúa en comisión de forma temporal baixo a dependencia directa do poder central, e máis concretamente, do poder de El-rei. Neste senso, responde a un modelo de administración “secretarial” fronte a outro “colexial” ou sinodal, imperante a primeiros do século XVIII, que os Borbóns trataron de impoñer a imitación da administración francesa, pero que xa contaba con antecedentes en España. Esta nova institución topou coa oposición das institucións tradicionais de Galicia, que xunto con outras circunstancias supuxeron a súa suspensión entre 1716 e 1718. A Real ordenanza de 1718 regulamentou o nomeamento dos intendentes e o seu ámbito xurisdicional. Pero o pleno desenvolvemento das súas funcións administrativas non se acadou ata a segunda metade do século XVIII, a raíz da publicación da Ordenanza de intendentes-corrixidores de 1749, que debe relacionarse con outras disposicións que no mesmo ano impoñen a recadación e administración directa das rendas por parte da Coroa e o establecemento da Única Contribución, imposto directo co que se pretendía racionalizar o sistema fiscal. As funcións dos intendentes eran moi amplas. Destacan as de carácter militar (ou facendístico-militar) e facendístico (recadación, control e administración de rendas), pero tamén as tiñan de xustiza e de fomento (da riqueza, das comunicacións…). Froito do espírito reformista, ilustrado e despótico do século XVIII, a oposición das institucións e forzas tradicionais (como o Consello de Castela ou a propia Audiencia de Galicia), mais o nacemento e desenvolvemento do Réxime Liberal significarán primeiro unha mingua das súas atribucións, que quedarán reducidas na práctica ás facendísticas; e despois, a súa definitiva desaparación en 1849, en que os novos gobernadores de Provincia, asumen, sequera nominalmente, as súas competencias. A nivel territorial, no caso ourensán, o Subdelegado de Rentas, baixo a dependencia xerárquica do Intendente, realizaba as mismas funcións que este na provincia, fundamentalmente de carácter facendístico.

Historia arquivística

• A documentación formaba parte do arquivo da Delegación do Ministerio de Economía e Facenda de Ourense e ingresou no arquivo o 9 de setembro de 1961.

Alcance e contido

• Contén: Libro interrogatorio.

• As parroquia e lugares que estaban comprendidas na xurisdición do val de Valdeorras eran: as parroquias de San Xulián de Casoio (cuxos lugares na actualidade se encontran distribuídos entre as parroquias de San Xulián de Casoio, Santa Ana da Portela do Trigal, San Mateo de Pusmazán, Santa María de Riodolas e Santa Isabel de Soutadoiro), San Xusto, Santa María de Sobradelo (cuxos lugares na actualidade se encontran distribuídos entre as parroquias de Santa María de Sobradelo e San Martiño de Pumares), San Vicenzo de Carballeda, San Pedro de Viladequinta, Santa María de Robledo, Santa Cruz, San Bernabeu de Domiz (na actualidade dividida entre as parroquias de San Bernabeu de Candeda e San Bernabeu de Domiz) e os lugares de Pumares e Vila (na actualidade integrados nas parroquias de San Martiño de Pumares e Santa María Madalena de Vila). Todas estas parroquias pertencen ao concello de Carballeda de Valdeorras. Ademais hai que engadir os lugares de Quereño e de Vilar de Xeos, na parroquia de San Cristovo de Quereño, Biobra, na parroquia de San Miguel de Biobra, e Vilardesilva, na parroquia de Santo Estevo de Pardollán, todos eles integrados no concello de Rubiá.

• Esta xurisdición estaba baixo o señorío do conde de Ribadavia. A parroquia de Santa Cruz pertencía ao señorío do mosteiro de San Martín de Castañeda, os demais lugares ao conde de Ribadavia

Condicións de acceso

Condicións de reprodución

Condicións de reprodución:

• Toda reprodución devengará o prezo público establecido no Decreto 219/2011, do 17 de novembro, polo que se fixan os prezos públicos e as normas dos servizos de reprodución prestados nos arquivos xestionados pola Xunta de Galicia.

Lingua:

• Spanish; Castilian

Escritura:

• Humanística

Características físicas

Estado de conservación:

• Malo

Existencia e localización de orixinais

• Localización de orixinais: Nos fondos municipais de Ourense e Ribadavia, conservados no Arquivo Histórico Provincial de Ourense, atópanse libros correspondentes a cidade de Ourense e ao lugar e partido de Francelos que foron realizados de acordo coa Real Instrución do 15 de decembro de 1760. Tamen no Arquivo Histórico Nacional e no Arquivo de Simancas se conserva documentación realizada no proceso de elaboración do Catastro de Ensenada. Así mesmo, nos arquivos provinciais de Lugo e Pontevedra atopamos libros que atinxen á actual provincia de Ourense.
  

Existencia e localización de copias

• Existencia de copias: Nos fondos municipais de Ourense e Ribadavia consérvanse copias notariais de varios libros. Así mesmo no Arquivo de Simancas conservase unha copia dos linterrogatorios, estes últimos están dixitalizados e pódense consultar na páxina web do portal de arquivos estatais (pares.mcu.es)
  

Unidades de descrición relacionadas

Unidades relacionadas no arquivo dixital:

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada da parroquia de Casoio

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada da parroquia de Carballeda

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada da parroquia de Santa Cruz de Castañeda

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada da parroquia e lugar de Sobradelo

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada dos lugares de Pumares e Vila

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada da parroquia de Domiz e Candeda

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada do lugar de Quereño

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada da parroquia de San Xusto e A Medua

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada da parroquia de Viladequinta

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada do lugar de Vilar de Xeos

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada do lugar de Vilardesilva

• 32054.AHPOU: Expediente do catastro de Ensenada do lugar de Biobra

Descritores de persoa

• Marqués de la Ensenada, 1702-04-20 - 1781-12-02 ‌

Descritores de materia

• Libro interrogatorio ‌