Expediente persoal do recluso Florentino Saornil Ibarguren

Referencia

• ES.GA.32054.AHPOU/1.3.2.9.2.8.2.1.3.//25146/043

Signatura:

• Caixa 25146/043

Título

• Expediente persoal do recluso Florentino Saornil Ibarguren

Data de creación

• 1936 / 1943

Data de acumulación

• 1939 / 1949

Nivel de descrición

• Unidade documental

Volume e soporte da unidade de descrición

• 56 Folla(s)

• Prisión Central de Celanova (Ourense, España). (1938 - 1943) ‌

Outros productores

• Prisión Habilitada de Celanova (Ourense, España). (1936 - 1938) ‌
• Prisión Provincial de Ourense (España). (1873 - 1987) ‌

Historia institucional/Reseña biográfica

• As primeiras noticias existentes acerca da instalación dun cárcere no mosteiro de San Salvador de Celanova datan de tan só dez días despois do inicio da Guerra Civil, cando o xornal La Región publicaba, o 27 de xullo de 1936, a noticia de que no cárcere de partido da vila de Celanova ingresaran 13 mulleres comunistas procedentes da capital, ademais de sinalar que o antigo mosteiro de San Salvador de Celanova fora rehabilitado para acoller a aqueles presos que “non caben” na Prisión Provincial. A partir deste intre a cronoloxía deste novo centro penitenciario estará marcada por tres períodos diferenciados: o primeiro como prisión local, despois como un anexo da Provincial e, por último, como prisión central plenamente autónoma. Nun primeiro momento a súa función reduciríase a acoller aqueles presos que eran produto das detencións levadas a cabo na comarca e nos seus arredores. Con todo, xa nos primeiros días de agosto este centro transformarase en prisión habilitada, acollendo a aqueles presos que, dado o volume alcanzado pola represión franquista na provincia, non tiñan cabida na Prisión Provincial. O forte incremento no número de reclusos que experimenta a prisión de Celanova a partir de comezos de 1938 probablemente respondese á intención de cambiar a súa clasificación penal, converténdoa nun centro de reclusión para presos políticos. O cambio prodúcese en maio dese mesmo ano cando o xefe do Servizo Nacional de Prisións notifica ao director da Prisión Provincial o acordo tomado para transformar o Mosteiro de Celanova en Prisión Central. A partir deste intre funcionará como unha prisión plenamente autónoma, que terá como función acoller unicamente a presos políticos, acusados de rebelión militar e xulgados por un tribunal militar, aínda que existe constancia de que nesta prisión tamén tiveron cabida os presos comúns. A ela chegarán presos de distintas procedencias, tanto doutras cidades galegas como de poboacións do norte de España. Na súa transformación como prisión autónoma debeu xogar un papel importante a súa localización, unha pequena vila do interior da provincia de Ourense, na retagarda da zona nacionalista, e o feito de contar cun edificio con capacidade para albergar ata 1500 reclusos. A estas razóns debemos sumar a súa proximidade a Asturias, o Goberno Militar de Oviedo ordenou o traslado duns 4000 presos procedentes de cárceres asturianos durante os seis anos nos que o mosteiro de San Salvador de Celanova actuou como prisión central, co que se contribuía a aliviar a concentración de internos que se estaba producindo nos centros de Xixón e Oviedo. Con todo, o progresivo descenso do número de reclusos nos primeiros anos da década dos 40 levou a que se decidise o seu peche. O 2 de setembro de 1943 un oficio da Dirección Xeral de Prisións comunica o acordo de proceder ao peche da Prisión Central de Celanova. Os reclusos serán distribuídos entre a Prisión Central de Burgos, a Prisión de Santa Isabel de Santiago, a Prisión Central de Xixón e a Provincial de Ourense. Desde que, a finais de setembro de 1943, a prisión pechará as súas portas foron varios os usos que se deron a este espazo, na actualidade é a sede do Concello de Celanova, da Policía local, do Instituto de Ensino Secundario de Celanova e de varias institucións culturais e asociacións locais.

Historia arquivística

• A serie xérase na Prisión Central de Celanova e ao pecharse este centro, a documentación pasa á Prisión Provincial de Ourense, onde algúns reclusos continúan a súa condena. En 1987 a Prisión Provincial de Ourense trasládase a un novo edificio construído para tal efecto no municipio do Pereiro de Aguiar e nese traslado inclúense os expedientes persoais dos internos que permanecerán no arquivo deste novo centro penal ata a súa transferencia ao Arquivo Histórico Provincial. Polo ditame 34/2010 (28/09/2010) da Comisión Superior Cualificadora de Documentos Administrativos, aprobado mediante a Resolución de 28/02/2011 (BOE do 30 de marzo de 2011) a serie de Expedientes persoais de internos en centros penais ([1834]-1979) é declarada de conservación permanente

Alcance e contido

• De profesión industrial, natural e veciño de Villaviciosa (Asturias), data de nacemento 29/06/1898.

Clase de documento:

• Textual

Condicións de acceso

Condicións de reprodución

Condicións de reprodución:

• A reprodución está suxeta ao establecido no Decreto 219/2011, do 17 de novembro, polo que se fixan os prezos públicos e as normas dos servizos de reprodución prestados nos arquivos xestionados pola Xunta de Galicia así como na Lei 6/2003, de 9 de decembro, de taxas, prezos e exaccións reguladoras da Comunidade Autónoma de Galicia. Igualmente, a publicación dunha reprodución debe ser autorizada, devengando o prezo público establecido no Decreto 219/2011 (artigo 5). Limítase a reprodución daqueles documentos que se atopen en mal estado de conservación ou non poidan ser obxecto de consulta segundo a normativa de acceso.

Lingua:

• Spanish; Castilian

Escritura:

• Humanística
• Mecanografada

Características físicas

Material no que se rexistra a información:

• Papel

Unidades de descrición relacionadas

• Buscar.combatientes.es

Unidades relacionadas no arquivo dixital:

• 15030.ARG: Ficha de control do expediente de orde pública de Florentino Saornil Ybarguren

Nota xeral

• É preciso sinalar que este fondo está en fase de organización.

Nota á área de identificación

• A data final de acumulación da serie ven dada por oficios posteriores solicitando información ou documentación

Nota á área de contido e estrutura

• Hai indicios de que a documentación sufriu un expurgo selectivo antes de ser abandonada no vello edificio da Prisión Provincial.

Descritores de persoa

• Saornil Ibarguren, Florentino, 1898/06/29 - ‌

Descritores de materia

• Establecementos penitenciarios ‌
• Represión política ‌
• Franquismo ‌
• Presos políticos ‌
• ‎Memoria democrática de Galicia ‌