Juzgado de Primera Instancia e Instrucción nº 1 de Viveiro (Lugo,...

1. Área de identificación

1.1 Tipo de entidad:

Institución

1.2 Forma autorizada del nombre:

Juzgado de Primera Instancia e Instrucción nº 1 de Viveiro (Lugo, España)

1.3/1.4 Formas paralelas del nombre:

Xulgado de Primeira Instancia e Instrución nº 1 de Viveiro (Lugo, España)

2. Área de descripción

2.2 Historia/Descripción:

A instauración dos xulgados de primeira instancia e instrución iníciase no período das Cortes de Cádiz ao establecer a Constitución de 1812, no seu artigo 273, que en cada xulgado que sexa cabeza de partido xudicial haberá un xuíz de letras. Posteriormente, o Decreto do 9 de outubro de 1812, que aproba o Regulamento das Audiencias e Xulgados de Primeira Instancia, incide na distribución de partidos onde exercerá un xuíz letrado de primeira instancia. A Orde das Cortes do 2 de maio de 1813 recalca a maneira en que se deben distribuír os partidos xudiciais. Tanto a Deputación Provincial como a Real Audiencia de Galicia realizaron unha proposta de división xudicial que incluía o partido de Viveiro. A instauración do absolutismo en 1814 leva a supresión das medidas reformadoras, polo que a demarcación xudicial non se volve a propoñer ata a instauración do Trienio Liberal. A Orde das Cortes do 29 de xuño de 1821 mantén en Galicia a división dos 47 partidos xudiciais efectuada en 1813. Novamente a restauración absolutista de 1823 elimina os partidos xudiciais. As reformas do período liberal establecen o Real Decreto do 30 de novembro de 1833, que divide o territorio en provincias para atribucións administrativas, militares, xudiciais e facendísticas. Posteriormente, o Real Decreto do 21 de abril de 1834 divide as provincias en partidos xudiciais, un dos cales é o de Viveiro. O Real Decreto-Lei do 17 de decembro de 1926 supón un intento de crear unha nova planta xudicial que culminará no Proxecto de demarcación xudicial do territorio da Audiencia Territorial da Coruña de 1927, no que se debateu incorporar ao partido de Viveiro o municipio de Mañón (do partido xudicial de Ortigueira) sen chegar a facerse efectivo. Pola contra, o Decreto 3388/1965, do 11 de novembro, polo que se modifica a Demarcación Xudicial establece que o Xulgado de Primeira Instancia e Instrución de Viveiro incorporarase ao de igual clase de Mondoñedo, unha vez que quede vacante por falta de xuíz; feito que finalmente se fai efectivo a través da Orde Ministerial do 27 de febreiro de 1971, quedando definitivamente incorporado á xurisdición do Xulgado de Mondoñedo o 2 de abril de 1971. Na actualidade, a Lei 38/1988, do 28 de decembro, de Demarcación e Planta Xudicial, fixa os partidos xudiciais de Mondoñedo e Viveiro, e establece unha nova demarcación do partido xudicial de Viveiro debido a que incorpora o municipio de Foz, segregado do partido de Mondoñedo, mentres que Muras agrégase ao partido xudicial de Vilalba.

2.5 Funciones, ocupaciones y actividades:

Actividad:

O Decreto do 9 de outubro de 1812, que aproba o regulamento das Audiencias e Xulgados de Primeira Instancia sinala que o xuíz letrado de primeira instancia coñecerá causas civís e criminais en primeira instancia, excepto as que coñezan os alcaldes dos pobos (demandas civís de menor contía e os xuízos verbais de faltas, pero con previsión dos xuíces de partido) e as que se reservan aos tribunais especiais. O Real Decreto do 21 de abril de 1834 establece o cesamento das funcións xudiciais dos alcaldes ordinarios, que deberán remitir os procesos xudiciais aos xuíces letrados das cabezas de partido. O Regulamento Provisional de Administración de Xustiza de 1835 sinala as competencias dos xuíces letrados de primeira instancia, que son os únicos que coñecen no seu partido en primeira instancia todas as causas civís e criminais, (incluídos os suprimidos casos de corte), con excepción dos xuízos verbais. O Regulamento do 1 de maio de 1844 dos Xulgados de Primeira Instancia concreta determinadas funcións. A Lei Provisional sobre Organización do Poder Xudicial do 15 de setembro de 1870 propoñía dividir o territorio para efectos xudiciais en distritos, partidos, circunscricións e termos municipais. En cada partido habería polo menos un tribunal de partido, que estaría formado por tres xuíces e en cada circunscrición un xuíz de instrución. Os tribunais de partido non chegaron a establecerse e mediante a Circular do 30 de setembro de 1870 atribúese aos xuíces de primeira instancia as funcións que a lei de 1870 asignaba a estes tribunais. Por tanto, estes xuíces en materia civil coñecen en primeira instancia os xuízos que expresamente lle atribúen as leis, así como as apelacións verbais; na orde penal instrúen os sumarios das causas criminais que se fallan nunha instancia superior e ademais coñecen en única instancia e en xuízo oral e público os delitos aos que a lei impón como máximo unha pena correccional (isto é segundo os casos, un máximo de prisión de seis anos) e resolven as apelacións dos xuízos de faltas dos xulgados municipais. A Lei do 14 de outubro de 1882, adicional á orgánica do poder xudicial, incide nestas atribucións. Posteriormente diversas reformas do artigo 14 da Lei de Axuizamento Criminal de 1870 (como a Lei 3/1967, do 8 de abril, sobre modificación de determinados artigos do Código penal e da Lei de Axuizamento Criminal) onde se definen as súas funcións atribúenlle os delitos castigados con penas non superiores a arresto maior, privación do permiso de conducir ou multas que non excedan dunha determinada cantidade, así como o coñecemento e veredicto de xuízos de faltas ou delitos leves. Outra función xurisdicional exercida é a de responsabilidades políticas, que se instaurou durante a ditadura franquista para desmantelar o sistema político anterior e represaliar ás persoas e organizacións que apoiaran a República, e que era exercida polos xulgados instrutores provinciais. Estes xulgados especiais son suprimidos pola Lei de Reforma de Responsabilidades Políticas do 19 de febreiro de 1942, sendo asumidas as súas funcións polos xulgados de primeira instancia e instrución. Actualmente a Lei Orgánica 6/1985, do 1 de xullo, do Poder Xudicial confírelles na xurisdición civil os xuízos civís en primeira instancia que non estean atribuídos a outros xulgados ou tribunais, e os recursos contra as resolucións dos xulgados de paz; en materia penal encargaranse da instrución das causas que posteriormente axuícen as audiencias provinciais e os xulgados do penal (excepto as causas que sexan competencia dos xulgados de violencia sobre a muller) e os recursos contra as resolucións ditadas polos xulgados de paz (que desde a aplicación da Lei Orgánica 1/2015, do 30 de marzo, pola que se modifica a Lei Orgánica 10/1995, do 23 de novembro do Código penal, quedáronse sen competencias na orde penal). A Lei Orgánica 10/1980, do 11 de novembro, de axuizamento oral de delitos dolosos, menos graves e flagrantes, establece como competencia dos xuíces de instrución o coñecemento e veredicto dos delitos castigados con pena privativa de liberdade cuxa duración non exceda de seis anos. As súas resolucións apelábanse ante a Audiencia Provincial. Esta lei foi derrogada en 1989 pola Lei 7/1988, do 28 de decembro, dos Xulgados do Penal, que modifica o artigo 14 da Lei de Axuizamento Criminal que actualmente dita que o xuíz de instrución será competente para o coñecemento e sentenza dos xuízos por delito leve e a instrución das causas. Este artigo 14 establece que será o xuíz do penal o que coñeza e sentencie as causas por delitos aos que a Lei sinale pena privativa de liberdade de duración non superior a cinco anos ou calquera outras de distinta natureza, ben sexan únicas, conxuntas ou alternativas, sempre que a duración destas non exceda de dez anos.

3. Área de relaciones

Instituciones:

Audiencia Provincial de Lugo (España)
Jerárquica: institución superior

Xulgado Comarcal de Viveiro (Lugo, España)
Jerárquica: institución subordinada

Xulgado Municipal de Viveiro (Lugo, España)
Jerárquica: institución subordinada

Tribunal Especial de Foros de Viveiro (Lugo, España)
Asociativa:

Xulgado Instrutor Provincial de Responsabilidades Políticas de Lugo (España). (1939 - 1942)
Asociativa:

Materias:

Tribunais de primeira instancia e instrución

‎Memoria democrática de Galicia

4. Área de control

4.1 Identificador del registro:

ADGA20250011090

4.4 Estado de elaboración:

Finalizado

4.5 Nivel de detalle:

Básico