Comisión Liquidadora de Responsabilidades Políticas (España, 1945...

1. Área de identificación

1.1 Tipo de entidad:

Instituição

1.2 Forma autorizada del nombre:

Comisión Liquidadora de Responsabilidades Políticas (España, 1945-1955)

1.6 Identificadores complementarios:

https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/autoridad/45372

2. Área de descripción

2.2 Historia/Descripción:

A xurisdición especial de responsabilidades políticas ten a súa orixe na Lei do 9 de febreiro de 1939 de responsabilidades políticas. No seu artigo primeiro a lei "declara a responsabilidade política das persoas, tanto xurídicas como físicas, que, desde o primeiro de outubro de mil novecentos trinta e catro e antes do dezaoito de xullo de mil novecentos trinta e seis, contribuíron a crear ou a agravar a subversión de todo orde de que se fixo vítima a España e daqueloutras que, a partir da segunda das devanditas datas, opuxéronse ou se opoñan ao Movemento Nacional con actos concretos ou con pasividade grave". Para estas persoas a lei establece tres tipos de sancións: - Restritivas da actividade. Inhabilitación absoluta ou especial, que inclúe a perda de empregos e cargos públicos e a incapacidade para obtelos durante o tempo da condena. O mesmo era aplicable ás empresas, asociacións e corporacións oficiais, establecementos de crédito ou calquera outra entidade que explotase servizos públicos. - Limitativas da liberdade de residencia. Desterro a un país estranxeiro (extrañamiento), ás posesións africanas de España (relegación) ou a outra localidade española distinta do lugar de residencia (confinamento). - Económicas. Multas de diversa contía e perda de bens total ou parcial. En casos excepcionais de gravidade extraordinaria os tribunais podían propoñer ao Goberno a perda da nacionalidade española, dispoñendo a lei que en tales casos sería preceptivo impoñer nas sentenzas as sancións de extrañamiento e de perda total de bens. En ningún caso podían os tribunais da xurisdición de responsabilidades políticas ditar penas de prisión. En virtude da lei créanse o Tribunal Nacional de Responsabilidades Políticas, un órgano administrativo anejo ao mesma chamado Xefatura Superior Administrativa, os tribunais rexionais de responsabilidades políticas, uns xulgados instrutores provinciais de responsabilidades políticas e uns xulgados civís especiais. A xurisdición especial de responsabilidades políticas foi modificada en profundidade mediante a Lei do 19 de febreiro de 1942 sobre reforma da de Responsabilidades Políticas. Os tribunais rexionais de responsabilidades políticas foron suprimidos, pasando as súas funcións ás Audiencias Provinciais. Tamén foron suprimidos os xulgados instrutores provinciais e os xulgados civís especiais, cuxas funcións pasaron a ser desempeñadas polos Xulgados de Instrución e de Primeira Instancia da xurisdición ordinaria. Tamén quedaba suprimida a Xefatura Superior Administrativa de Responsabilidades Políticas. O Tribunal Nacional de Responsabilidades Políticas non foi suprimido, pero deixaba de depender da Vicepresidencia do Goberno e quedaba supeditado ao Ministerio de Xustiza. Ademais, creábase unha segunda sala dentro do tribunal para axilizar o despacho dos asuntos. A xurisdición especial de responsabilidades políticas foi suprimida por Decreto do 13 de abril de 1945, publicado no BOE do 25 de abril. Declarábase caducada a vixencia das leis do 9 de febreiro de 1939 e do 19 de febreiro de 1942 no referente á incoación de novos procedementos e suprimíase o Tribunal Nacional de Responsabilidades Políticas, que era substituído por unha Comisión liquidadora dependente do Ministerio de Xustiza. Por tanto, a partir deste decreto xa non volveron abrirse novas causas de responsabilidades políticas, pero a Comisión liquidadora e as Audiencia Provinciais continuaron a tramitación dos expedientes incoados ata a data e encargáronse de recadar as multas impostas que aínda non fosen pagas. Finalmente, en virtude do Decreto 2824/1966, do 10 de novembro, de indulto para extinción definitiva de responsabilidades políticas (BOE número 271, do 12 de novembro) ditouse o perdón xeral para todas as persoas a quen lles fose esixibles responsabilidades políticas. Concédese o indulto total das sancións pendentes de cumprimento derivadas da lexislación especial de responsabilidades políticas, calquera que fose a súa clase e a autoridade ou tribunal que as impuxese. A Comisión Liquidadora de Responsabilidades Políticas encargaríase de levar a cabo a execución do indulto durante un prazo que finalizaría o 31 de decembro de 1966, en cuxa data quedaría disolta, así como os organismos dela dependentes. Con todo, as inhabilitacións e prohibicións impostas en aplicación da lei de responsabilidades políticas contra os exiliados seguiron vixentes ata despois da morte de Francisco Franco.

3. Área de relaciones

Instituciones:

Tribunal Nacional de Responsabilidades Políticas (España). (1939-02-13 - 1945-04-25)
Familiar:

Juzgado Instructor Provincial de Responsabilidades Políticas de Lugo (España). (1939 - 1942)
Familiar:

Tribunal Rexional de Responsabilidades Políticas da Coruña (España). (1939 - 1945)
Familiar:

Tribunal Rexional de Responsabilidades Políticas das Palmas (España)
Familiar:

Xulgado Civil Especial de Responsabilidades Políticas da Coruña. (1939 - 1942)
Familiar:

Xulgado Especial Civil de Responsabilidades Políticas das Palmas (España)
Familiar:

Xulgado Instrutor Provincial de Responsabilidades Políticas das Palmas (España)
Familiar:

Xulgado Instrutor Provincial de Responsabilidades Políticas de Lugo (España). (1939 - 1942)
Familiar:

Xulgado Instrutor Provincial de Responsabilidades Políticas de Ourense (España). (1939 - 1942)
Familiar:

Materias:

Incautacións
Término relacionado:

Represión política
Término relacionado:

Franquismo
Término relacionado:

Ditadura de Franco (1939-1975)
Término relacionado:

‎Memoria democrática de Galicia
Término relacionado:

4. Área de control

4.1 Identificador del registro:

ADGA20210003509

4.4 Estado de elaboración:

Borrador

4.5 Nivel de detalle:

Básico