Ditadura de Franco (1939-1975)

Biografía / Historia: A ditadura de Francisco Franco, ditadura franquista, España franquista, réxime franquista ou franquismo​ foi o período da historia contemporánea de España correspondente co exercicio polo xeneral Francisco Franco Bahamonde da Xefatura do Estado desde o fin da guerra civil española en 1939 ata a súa morte en 1975 e desmantelamento en 1978.

Acabada a guerra, o xeneral instaurou unha ditadura fascistizada, ou réxime semifascista, que incorporou unha influencia clara dos totalitarismos alemán e italiano en campos como as relacións laborais, a política económica autárquica, a estética, o uso dos símbolos ou o unipartidismo.

Na década de 1940 a ditadura militar afianzouse mediante a represión política e económica dos opositores. Unhas 485 000 persoas fuxiran ao exilio. Algúns autores afirman que entre 9000 e 15 000 foron os exiliados españois que terminaron en campos de concentración nazis, dos que sobreviviron a metade. Outros acabaron nos campos de concentración franquistas, estudos informan de polo menos 367 000 prisioneiros e entre 150 e 188 campos. Parte da historiografía estima que entre 23 000 e 46 000 persoas foron executadas na posguerra; outra parte que ao redor de 50 000.

Mantívose unha política económica baseada na autarquía. Esta foi provocada pola derrota do Eixo na Segunda Guerra Mundial, durante a cal a ditadura franquista, a pesar de adoptar unha política oficial de non belixerancia,​ tivo unha participación favorable á Alemaña nazi para a derrota da Unión Soviética, que se concretou mediante o envío da División Azul. Esta colaboración coas potencias do Eixo conduciu ao illamento internacional trala súa derrota

Nos anos da década de 1950, no marco da Guerra Fría, a posición xeográfica de España e a súa ditadura militar acabáronse convertendo en estratéxicos para os Estados Unidos e os seus aliados europeos fronte á Unión Soviética. A alianza de España cos Estados Unidos puxo fin ao illamento internacional do réxime e favoreceu unha paulatina apertura da economía nacional, que seguía a uns niveis de desenvolvemento inferiores aos do resto de economías de Europa occidental.

Nos anos sesenta e principios dos setenta, o desarrollismo económico mellorou de forma notable, aínda que desigual, o nivel de vida da maioría da poboación, que formou unha clase media ata entón case inexistente. O nivel de liberdade persoal e política non aumentou do mesmo xeito. Empezaron as mobilizacións de oposición á ditadura por parte de traballadores e estudantes.

Juan Carlos de Borbón foi o sucesor designado por Franco para a xefatura do Estado, a título de príncipe de España, e á morte deste, na súa proclamación como rei, xurou acatar os principios do Movemento Nacional destinados a perpetuar o réxime franquista. Con todo, non o fixo, aínda que se baseou na armazón institucional franquista para promover a Lei para a Reforma Política, ratificada en referendo. O seu resultado, 94 % a favor da reforma, iniciou a transición á democracia en 1976.