Expediente persoal do recluso Benito Cancela Rodríguez

Referencia

• ES.GA.32054.AHPOU/1.3.2.9.2.2.1.1.//24027/054

Notação:

• Caixa 24027/054

Título

• Expediente persoal do recluso Benito Cancela Rodríguez

Fecha de creación

• 1936 / 1976

Fecha de acumulación

• 1941 / 1942

Nivel de descripción

• Unidade documental

Volumen y soporte de la unidad de descripción

• 24 Folla(s)

• Prisión Provincial de Ourense (España). (1873 - 1987) ‌

Otros productores

• Destacamento Penal das Minas de Casaio (Carballeda de Valdeorras, Ourense, España). (1942 - 1944) ‌
• Destacamento Penal de San Esteban de Sil (Ourense, España). (1951 - 1953) ‌
• Prisión Central de Celanova (Ourense, España). (1938 - 1943) ‌
• Prisión Habilitada de Celanova (Ourense, España). (1936 - 1938) ‌
• Prisión Habilitada do Cumial (Ourense, España). (1937 - 1938) ‌

Historia institucional/Reseña biográfica

• No segundo cuarto do século XIX o novo Réxime Liberal reorganizou o sistema penitenciario español e creou a rede carceraria do Estado. A normativa penitenciaria emitida en España ao longo dos séculos XIX e XX estableceu distintas clasificacións para as prisións indicando cales eran as funcións de cada un dos tipos existentes. Como criterios de clasificación se tiveron en conta o carácter preventivo ou correccional destes establecementos, así como o seu ámbito territorial (municipio, partido xudicial, provincia ou territorio estatal), as variacións afectaron, sobre todo, ás prisións de ámbito estatal e en menor medida ás de ámbito provincial e de partido. Os establecementos penais organizáronse coa ordenanza de presidios de 1834 que atribúe á administración civil a execución das penas de privación de liberdade. A Lei de Prisións do 26 de xullo de 1849 distinguirá os cárceres civís das militares, quedando as civís adscritas ao Ministerio de Gobernación para posteriormente, a partir da Lei de Orzamentos de 1887, pasar a depender do Ministerio de Gracia e Xustiza. O Decreto de 5 maio de 1913 organiza o réxime e funcionamento do Corpo de Prisións -desenvolto polo Regulamento de 1928- instituíndo catro clases de establecementos: prisións centrais, prisións provinciais, prisións de partido e destacamentos penais; dos cales os tres primeiros aínda manteran ese nome no Regulamento de 1956 -vixente ata 1981- aínda que agrupados en dous grupos: prisións preventivas (de partido e provinciais) e prisións correccionais (centrais comúns e centrais especiais). En 1948, co fin de unificar criterios, publicase un novo regulamento de servizos (Real Decreto de 5 de marzo) que será substituído por outro do 2 de febreiro de 1956 e por Real Decreto 1201/1981, do 8 de maio, apróbase un novo regulamento que desenvolve a Lei Xeral Penal 1/1979, do 26 de setembro. Posteriormente foi aprobado o Real Decreto 190/1996, do 9 de maio. A pesar da nomenclatura variable que rexistraron os cárceres públicos das capitais de provincia durante o século XIX e principios do XX (cárcere nacional, cárcere de capital de provincia, prisión de audiencia, prisión preventiva e correccional, prisión provincial...), as súas competencias foron bastante similares durante ese período, ainda que ata o Regulamento penitenciario de 1913 non se definen con precisión a condición e funcións das prisións provinciais. Este regulamento aplicaba este cualificativo a aquelas prisións que, enclavadas en las capitais de provincia, teñen como misión principal reter aos detidos e procesados durante a tramitación do sumario e ata o momento que ten lugar a vista oral no xulgado correspondente. Tamén facían as veces de prisión de partido no termo do partido xudicial da localidade na que se situaban e actuaban como cabeza da rede carceraria provincial polo que exercía un control sobre as demais prisións de partido da provincia. Por último, tamén tiñan función de prisión correccional para o cumprimento de penas de arresto maior. O Regulamento penitenciario de 1956, vixente ata 1981, introduciu leves modificacións ao respecto, ao permitir o cumprimento das penas de arresto nas prisións do partido xudicial no que se tivese cometido o delito. Asemade, permitía cumprir nas provinciais penas non superiores a dous anos, cando no momento de recibirse a folla de condena lle faltase ao condenado menos dun ano para ser posto en liberdade ou para obter a liberdade condicional. Nos restantes casos as penas cumpriríanse nos establecementos de corrección ou prisións centrais, de ámbito estatal. Na Lei Xeral Penitenciaria (L. O. 1/79 do 26 de setembro de 1979) xa non aparecen centros penitenciarios coa denominación de prisións provinciais. A prisión provincial de Ourense ten a súa orixe a finais do Antigo Réxime. Tratábase dunha prisión de nova planta cuxas obras non finalizan ata 1837 aínda que o edificio non foi ocupado ata ben entrada a década seguinte. En 1886 o novo edificio converteuse en “Cárcere de Audiencia” e, con posterioridade en prisión provincial, sen deixar de actuar como prisión de partido, unha función que cumprirá durante un século, ata que en 1987 a inauguración do Centro Penal de Pereiro de Aguiar supuxo o abandono do vello edificio que, situado na actual Rúa do Progreso, funcionou durante máis de 150 anos como Prisión Provincial de Ourense. Foi nese momento cando boa parte da documentación histórica do antigo cárcere pasou ao Arquivo Histórico Provincial.

Historia archivística

• Os expedientes persoais dos internos permaneceron no arquivo do Centro Penitenciario de Pereiro de Aguiar ata a súa transferencia ao Arquivo Histórico Provincial. Polo ditame 34/2010 (28/09/2010) da Comisión Superior Cualificadora de Documentos Administrativos, aprobado mediante a Resolución de 28/02/2011 (BOE do 30 de marzo de 2011) a serie de Expedientes persoais de internos en centros penais ([1834]-1979) é declarada de conservación permanente

Alcance e conteúdo

• De profesión industrial, natural de Lampaza, Rairiz de Veiga, e veciño de Celanova (Ourense), data de nacemento [1892].

Clase de documento:

• Textual

Condiciones de acceso

Condiciones de reproducción

Condiciones de reproducción:

• A reprodución está suxeta ao establecido no Decreto 219/2011, do 17 de novembro, polo que se fixan os prezos públicos e as normas dos servizos de reprodución prestados nos arquivos xestionados pola Xunta de Galicia así como na Lei 6/2003, de 9 de decembro, de taxas, prezos e exaccións reguladoras da Comunidade Autónoma de Galicia. Igualmente a publicación dunha reprodución debe ser autorizada, devengando o prezo público establecido no Decreto 219/2011 (artigo 5). Limítase a reprodución daqueles documentos que se atopen en mal estado de conservación ou non poidan ser obxecto de consulta segundo a normativa de acceso.

Lengua:

• Spanish; Castilian

Escritura:

• Mecanografada
• Humanística

Características físicas

Material en el que se registra la información:

• Papel

Unidades de descripción relacionadas

• Buscar.combatientes.es

Unidades relacionadas en el archivo digital:

• 32054.AHPOU: Expediente de responsabilidades políticas de Benito Cancela Rodríguez.

• 32054.AHPOU: Dilixencias incautatorias instruídas no partido xudicial de Celanova.

Nota general

• É preciso sinalar que este fondo está en fase de organización.

Nota al área de identificación

• Naceu en Padroso (Lampaza, Rairiz de Veiga) o 22 de agosto de 1892 e finou en Ourense o 28 de maio de 1973. Foi presidente do partido de Izquierda Republicana da vila de Celanova e a raíz das elección de 1936 é designado como alcalde deste concello polas autoridades do Frente Popular.

Nota al área de contenido y estructura

• Hai indicios de que a documentación sufriu un expurgo selectivo antes de ser abandonada no vello edificio da Prisión Provincial.

Descriptores de persona

• Cancela Rodríguez, Benito, (22/08/1892 - 28/05/1973) ‌

Descriptores de materia

• Represión política ‌
• Presos políticos ‌
• Franquismo ‌
• Establecementos penitenciarios ‌
• ‎Memoria democrática de Galicia ‌