Giral Pereira, José , 1872 - 1962

1. Área de identificación

1.1 Tipo de entidad:

Pessoa

1.2 Forma autorizada del nombre:

Giral Pereira, José , 1872 - 1962

1.6 Identificadores complementarios:

https://es.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_Giral

2. Área de descripción

2.1 Fechas de existencia:

1872 - 1962

2.2 Historia/Descripción:

Nacido o 22 de outubro de 1879 en Santiago de Cuba,​ era fillo de Antonio Giral Cambronero, militar peninsular enviado a Cuba, que posteriormente obtivo unha praza de Auxiliar de Telégrafos, e de Antonia Pereira, natural de Santiago de Cuba.​ A nai de ​ Unha vez finalizados os seus estudos de química e de farmacia en Madrid, gañou en 1905 a cátedra de química orgánica na Universidade de Salamanca. De ideoloxía republicana, foi encarcerado en 1917 por participar na folga xeral daquel ano. En 1920 abandonou a súa cátedra, que quedou en excedencia e trasladouse a Madrid e abriu unha farmacia no número 35 da rúa de Atocha.​ Volveu sufrir prisión baixo a ditadura de Primo de Rivera (1923-30) e o goberno de Berenguer (1930). Amigo íntimo de Manuel Azaña,​ en 1925 sería un dos impulsores —xunto a Enrique Martí Jara— do Grupo de Acción Republicana.​ Anos despois este pequeno grupo converteríase nun partido político, Acción Republicana (AR). Ao proclamarse a Segunda República, en abril de 1931, foi nomeado reitor da Universidade Central de Madrid e conselleiro de Estado. Obtivo a acta de deputado nas Cortes Constituíntes de xuño de 1931. Nas eleccións de 1936 volvería obter acta de deputado por Cáceres, esta vez baixo as siglas de Esquerda Republicana.​ En outubro de 1931 foi designado ministro de Mariña no gabinete que presidía Manuel Azaña, cargo que desenvolvería ata xuño de 1933.​ En febreiro de 1936 volvería asumir a carteira de Mariña no novo novo gabinete presidido por Azaña; mantería este posto durante os posteriores gabinetes de Augusto Barcia e Santiago Casares Quiroga. ​ A grave situación provocada polo golpe de estado de xullo de 1936 e a incapacidade de Casares Quiroga para facer fronte ao mesmo provocarían a súa dimisión, a noite do 18 de xullo. Tras un efémero gabinete centrista liderado por Diego Martínez Barrio, e despois de que Mariano Ruiz Funes rexeitase formar goberno, a mañá do 19 de xullo Giral foi nomeado presidente do Consello de Ministros. Unha das primeiras medidas que tomou Giral foi a autorización para que se entregasen armas ao pobo, o que permitiu esmagar a rebelión en moitos sitios. Así, cara ao 25 de xullo a rebelión militar fora derrotada nos centros urbanos —Madrid, Barcelona, Valencia, Málaga ou Bilbao— e en varias rexións. O fracaso dos golpistas por facerse co poder e a incapacidade do goberno por controlar a sublevación transformarían a situación nunha guerra civil. Con todo, a entrega de armas tamén se converteu nunha arma de dobre fío e deixou ao goberno sen o monopolio da orde pública. Paralelamente, o golpe de estado provocou o colapso do Estado en moitos sitios, producíndose unha auténtica situación revolucionaria na zona leal á República. A desarticulación dos resortes do Estado tamén impediu organizar unha defensa adecuada ante os avances das forzas sublevadas. O 3 de setembro os sublevados conquistaron Talavera, feito que provocou unha grave crise na zona republicana. Talavera constituía a última gran localidade no camiño cara a Madrid. Esa mesma noite Giral presentaría a súa dimisión a Azaña. A formación do novo goberno non significou a súa saída do mesmo, pois seguiu tendo presenza no Consello de Ministros como ministro sen carteira.​ En maio de 1937 converteuse en ministro de Estado no novo goberno presidido por Juan Negrín. En abril de 1938, durante a crise provocada pola derrota republicana en Aragón, houbo un novo cambio de goberno; Giral abandonou o Ministerio de Estado, pero continuou no gabinete como ministro sen carteira.​ Estivo presente na última reunión das Cortes republicanas, celebrada no Castillo de Figueras o 1 de febreiro de 1939. ​ Uns días despois, o 5 de febreiro, Giral cruzou a fronteira francesa xunto a Azaña e Martínez Barrio.​ Emigrado primeiro a Francia, trasladouse a México, onde continuaría mantendo o contacto co exilio republicano á vez que exercía a docencia na Facultade de Química da Universidade Nacional Autónoma de México da capital mexicana. Exerceu con honras a actividade académica desde a súa chegada a México ata a súa morte. Desde 1940 formou parte do Colexio de México, institución á que renunciou en agosto de 1945 en virtude da súa designación como xefe do goberno republicano español.​ En agosto de 1945 as Cortes republicanas reuníronse en Ciudad de México por primeira vez desde o final da guerra civil; Martínez Barrio, que prometeu o cargo de Presidente da República no exilio, encargou a Giral a formación dun goberno. Faleceu en Ciudad de México o 23 de decembro de 1962.

2.3 Lugares:

Lugar de nacimiento: Cuba
Lugar de fallecimiento: México
España

2.5 Funciones, ocupaciones y actividades:

Actividad:

Político e químico

3. Área de relaciones

Personas:

Azaña Díaz-Gallo, Manuel , 1890 - 1940
Asociativa:

Casares Quiroga, Santiago , 1884 - 1950
Asociativa:

Barcia Trelles, Augusto, 1881 - 1961

Instituciones:

Izquierda Republicana (España). (1934 -)
Asociativa:

Materias:

Ii República
Término relacionado:

Guerra civil española (1936-1939)
Término relacionado:

Represión política
Término relacionado:

Exilio Republicano Español (1939-1975)
Término relacionado: Exiliado en México (1939-1962)

Geográficos:

Cuba
Término relacionado: Nacemento (1872)

México
Término relacionado: País de exilio (1939-1962)

4. Área de control

4.1 Identificador del registro:

ADGA20200039389

4.4 Estado de elaboración:

Finalizado

4.5 Nivel de detalle:

Completo