- Galego
- Castellano
- Portugués
Lerroux García, Alejandro , 1864 - 1949
1. Área de identificación
- 1.1 Tipo de entidad:
- 1.2 Forma autorizada del nombre:
- 1.6 Identificadores complementarios:
- Pessoa
- Lerroux García, Alejandro , 1864 - 1949
2. Área de descripción
- 2.1 Fechas de existencia:
- 2.2 Historia/Descripción:
- 2.3 Lugares:
- 1864 - 1949
Alejandro Lerroux García (La Rambla, 4 de marzo de 1864-Madrid, 27 de xuño de 1949) foi un político español de ideoloxía republicana. Exerceu a presidencia do Consello de Ministros en varias ocasións durante a Segunda República.
Antes de dar o salto á política, chegou a desempeñar diversos traballos como axente de seguros, corredor de bolsas ou meritorio subcontratado. Lerroux militaría desde a súa mocidade nos partidos republicanos, seguindo a Manuel Ruiz Zorrilla.
Desde 1890 dedicouse ao xornalismo, desenvolvendo un estilo agresivo e populista; chegou a colaborar ou dirixir varias publicacións. Iniciouse periodísticamente en O País —órgano oficial da facción republicana liderada por Ruiz Zorrilla—, onde non tardou en facerse coñecido polo seu estilo; con todo, tempo despois abandonaría esta cabeceira e fundou un novo diario republicano, O Progreso, ao cal arrastrou a boa parte dos redactores de O País.
En torno ao cambio de século trasladouse a Barcelona e posteriormente a O Tejar, onde foi nomeado director do diario A Publicidade.
En 1906 fundaría en Barcelona o diario O Progreso, publicación que se acabaría consolidando como o portavoz oficial do político cordobés.
En 1901 foi elixido deputado por primeira vez. En 1903 participou na fundación de a Unión Republicana, entre cuxos membros fundadores contouse xunto ao republicano «histórico» Nicolás Salmerón.
Responsable do desenvolvemento en Barcelona dunha política obrerista, en 1907 fundaría de forma pioneira na cidade unha Casa do Pobo, un modelo importado de Bélxica.
Desde comezos do século XX, Lerroux, enfrontado a o nacionalismo catalán e a o anarcosindicalismo, lograra mediante as súas campañas con mensaxe populista e demagóxica a adhesión de boa parte da clase obreira. De feito, o éxito de Lerroux deixou á esquerda catalanista orfa de opcións políticas polo menos ata a década de 1930.
Descontento co crecente nacionalismo catalán da Unión Republicana, acabaría abandonando a formación. En 1908 conformaría o Partido Republicano Radical (PRR). De bases ideolóxicas moi volátiles, as formulacións ideolóxicas do PRR oscilaron entre o seu inicial radicalismo populista anticlerical e violento, que lle levou a verse envolvido nos feitos de a Semana Tráxica de Barcelona (1909), e o seu posterior xiro cara ao republicanismo moderado.
Tivo que exiliarse en Arxentina e Francia debido á publicación duns artigos e pola súa implicación na Semana Tráxica. Ao seu regreso ingresou en a Conxunción Republicano-Socialista, e recuperou en 1910 o seu escano de deputado
Durante a Gran Guerra foi un destacado aliadófilo, pero o país mantivo a súa neutralidade nese conflito. A continuación da detención do comité de a folga xeral de 1917 cruzaría a fronteira cara a Francia.
Licenciouse en dereito en a Universidade da Lagoa en 1923, con nove matrículas de honra nun só día, converténdose en avogado aos 58 anos.
Foi un dos asistentes a o Pacto de San Sebastián, reunión celebrada en agosto de 1930 co obxectivo de organizar a instauración da República.
Lerroux participou en a proclamación da Segunda República Española en abril de 1931. O seu partido foi membro do Goberno provisional que gobernou o país durante os primeiros meses da nova República e que redactou a Constitución de 1931. O propio Lerroux foi ministro de Estado. Oito meses máis tarde, en decembro de 1931, o líder radical abandonou o goberno de Manuel Azaña por estar en desacordo coa continuidade da alianza republicano-socialista que o sustentaba.
A partir da ruptura cos republicanos progresistas, Lerroux aproximouse ás posicións de a dereita e tras o seu éxito en as eleccións de novembro de 1933 pactou con CÉDAA para formar goberno. Entre 1933 e 1935 ocupou tres veces a presidencia do goberno, ademais de carteiras en Guerra (1934) e Estado (1935).
O seu pacto de goberno con CÉDAA atopouse coa frontal oposición dos partidos e sindicatos de esquerda, que chegaron a convocar unha folga revolucionaria a comezos de outubro de 1934. A sanguenta represión do movemento revolucionario, especialmente da «Revolución de Asturias», xeráronlle un profundo rexeitamento desde numerosos sectores da sociedade española. Outro motivo de rexeitamento foi o proceso político que se organizou contra Manuel Azaña.
O seu definitivo derrube político viría dado pola súa implicación en o escándalo do estraperlo, en outubro de 1935, que motivou que a CEDA afastásese da coalición gobernante. O estraperlo era unha ruleta que ocultaba un dispositivo eléctrico que permitía a súa manipulación e pingües beneficios para a banca de o casino. Os empresarios, que aseguraban doar grandes cantidades de diñeiro a membros do Goberno a modo de subornos, esixiron unha indemnización e iniciaron unha campaña de desprestixio e acoso que salpicou a Alejandro Lerroux.
Vítima do descrédito en que caera o seu goberno, en as eleccións xerais de 1936 o PRR de Lerroux sufriu unha enorme desfeita política, nin sequera o propio Lerroux logrou obter acta de deputado.. Tras este fracaso, Lerroux practicamente desapareceu da vida política.
O 17 de xullo de 1936, inicio de a guerra civil española, atopábase pasando as vacacións na súa leira segoviana de San Rafael e rapidamente saíu para Portugal, manténdose en o exilio durante o resto da contenda. Moitos antigos «radicais» acabaron mostrando o seu apoio a o bando sublevado. Leste foi tamén o caso de Lerroux: no primeiro aniversario do comezo da contenda, Lerroux enviou unha mensaxe de adhesión ao xefe dos sublevados, o xeneral Francisco Franco.
Regresou a España en 1947 e faleceu dous anos máis tarde, o 27 de xuño de 1949, no seu domicilio madrileño.
- Lugar de nacimiento: Barcelona
Lugar de fallecimiento: Madrid
España
3. Área de relaciones
- Personas:
- Asociativa:
- Instituciones:
- Materias:
- Término relacionado:
- Término relacionado:
- Término relacionado:
- Término relacionado:
- Término genérico:
- Azaña Díaz-Gallo, Manuel , 1890 - 1940
- Ii República
- Asociacións políticas
- Partidos políticos
- Republicanos
- Ministros
4. Área de control
- 4.1 Identificador del registro:
- 4.4 Estado de elaboración:
- 4.5 Nivel de detalle:
- ADGA20210131769
- Finalizado
- Completo
Xunta de Galicia. Información mantenida y publicada en internet por la Xunta de Galicia
Atención a la ciudadanía - Acessibilidade - Aviso legal - Mapa do portal