Partido Socialista Obreiro Español. Agrupación Socialista da Pobra do Caramiñal (A Coruña, España). (ca. 1900 - 1936)
2. Área de descripción
2.1 Fechas de existencia:
ca. 1900 - 1936
2.2 Historia/Descripción:
As Agrupacións foron, desde o principio, o piar básico da organización do PSOE; eran locais, e unidas en torno ao Comité Nacional, que tería, como un dos seus principais obxectivos, coordinalas no obxectivo común. Pablo Iglesias consideraba, a dez anos da fundación do Partido, que era o momento de achegar unha serie de indicacións sobre as mesmas, tanto para as existentes como para as que se fosen creando, dada a importancia deste instrumento do socialismo.
O primeiro deber dos militantes sería contribuír para que funcionase a súa Agrupación de forma regular, cotizar e traballar. Os Comités locais deberían cumprir coas súas obrigacións. As súas reunións xerais ordinarias deberían verificarse nos prazos determinados, e a relación co Comité Nacional tiña que ser fluída, segundo o estipulado na organización xeral do Partido.
Unha vez que se deixaron claros os principios organizativos, a Agrupación tiña que ter vida. En primeiro lugar, atraendo a novos militantes. Despois, sería fundamental o traballo fóra da Agrupación, dando a coñecer o programa do Partido e as súas accións nas localidades respectivas. Fundamental sería o traballo de creación e sostemento de Sociedades de Resistencia, así como apoiar aos folguistas, estar nas protestas contra os abusos das autoridades, e realizar un traballo de axitación entre os traballadores. É interesante observar que as tarefas das Agrupacións tiñan un claro compoñente socioeconómico, propio do sindicalismo. Temos que ter en conta que a UXT acababa de fundarse e aínda non tiña un claro empuxe. Polo demais, érase consecuente coa unión entre a loita política e económica e social propia do socialismo.
As Agrupacións Socialistas debían fomentar a creación de novas Agrupacións en localidades próximas, para estender a organización.
A forza dun partido obreiro non debía medirse exclusivamente pola cantidade de afiliados nas Agrupacións. O número non era o único indicador. Pablo Iglesias consideraba que aos obreiros que estiveran en partidos burgueses, onde soamente participaran a remolque dos que realmente gobernaban estas formacións, custáballes cortar con esta especie de inercia, para darse conta que nunha Agrupación Socialista realmente eran importantes porque tiñan que colaborar, a súa opinión contaba e o seu voto era o instrumento fundamental para a defensa dos seus intereses. Este primeiro problema tiña que ver coa necesidade de que os obreiros se desen conta que na Agrupación ou no Partido non estaba tutelados polos dirixentes burgueses, que eran protagonistas da súa propia emancipación, remarcando un principio básico do socialismo.
O segundo problema derivaba do económico. Como o Partido era obreiro e, por tanto, os seus membros non tiñan moitos recursos, e habendo que sostelo con cotas regulares, algo que non ocorría nos “partidos burgueses”, moitos traballadores, aínda que se recoñecesen no socialismo, non se afiliaban.
Así pois, aínda que unha Agrupación puidese ter un número relativamente alto de membros, a súa forza non debía medirse pola cantidade, senón polo número de militantes que colaborasen realmente nos actos do Partido, nos que verdadeiramente sentisen e actuasen como socialistas.
Cando as Agrupacións houbésense xa constituído, e demostrado na súa localidade a súa existencia como o mellor instrumento para a loita obreira, habería que pasar a unha segunda etapa máis ambiciosa. Tratábase de traballar para levar a loita de clases ao terreo electoral. Pablo Iglesias e o socialismo español nunca deixaron de insistir na importancia da participación política dos traballadores. As Agrupacións e o Partido non deberían descansar, cada un no seu nivel –Concellos, Deputacións, Goberno e Cortes-, á hora de reclamar l