Alianza Republicana (España, 1926-1933)

1. Área de identificación

1.1 Tipo de entidad:

Institución

1.2 Forma autorizada del nombre:

Alianza Republicana (España, 1926-1933)

1.6 Identificadores complementarios:

https://es.wikipedia.org/wiki/Alianza_Republicana

Datos.bne.es

2. Área de descripción

2.2 Historia/Descripción:

Alianza Republicana foi unha plataforma política española que agrupou a diversos partidos e agrupacións de carácter republicano durante a ditadura de Primo de Rivera. Tras a caída de Primo de Rivera impulsou a firma de o Pacto de San Sebastián, do cal xurdiría o comité revolucionario que tras a Proclamación da Segunda República Española converteríase en Goberno Provisional da Segunda República Española. Creouse o 11 de febreiro de 1926, aniversario de a Primeira República Española, e compoñíana catro forzas políticas que ían desde o republicanismo histórico ás novas formacións republicanas: • o Partido Republicano Radical, de Alejandro Lerroux, fundado en 1908, o cal se afastou do anticlericalismo e anticatalanismo das súas orixes e converteuse nun partido moderado; • o Partido Republicano Federal, tamén histórico pero carente practicamente de militancia; • O Grupo de Acción Republicana, fundado en 1925 por Manuel Azaña e que incluía a mozos profesionais e intelectuais (como José Giral, #Luis Jiménez de Asúa ou Ramón Pérez de Ayala), provenientes na súa maioría de o Ateneo de Madrid; • e o Partit Republicà Català, fundado en 1917, de Marcelino Domingo e Lluís Companys, que constituía o á esquerdista do catalanismo político. O manifesto que fixo público a Alianza Republicana o mesmo día que se creou, o 11 de febreiro de 1926, aniversario da Primeira República, no que se pedía a convocatoria de "unhas Cortes Constituíntes elixidas mediante sufraxio universal,obtivo un amplo respaldo dos centros republicanos. Tamén subscribiron o Manifesto intelectuais como Vicente Blasco Ibáñez, Miguel de Unamuno, Antonio Machado, Gregorio Marañón, Eduardo Ortega e Gasset ou #Luis Bello. A Alianza —cuxa Xunta Provisional quedou constituída por Manuel Hilario Ayuso Iglesias, Roberto Castrovido, Marcelino Domingo, Alejandro Lerroux e Manuel Azaña— tivo un papel secundario no fracasado golpe de estado de xuño de 1926, coñecido como a Sanjuanada, pero si que participou activamente no intento de golpe de estado de xaneiro de 1929 encabezado por José Sánchez Guerra. Ao longo de 1929 abandonaron a Alianza os republicanos federais e o Partido Radical de Lerroux sufriu unha escisión pola súa esquerda encabezada por Álvaro de Albornoz, ao que se uniu Marcelino Domingo, que deu nacemento a o Partido Republicano Radical-Socialista, de ideoloxía obrerista, anticlerical e laicista. ​ Tras a caída de Primo de Rivera, a Alianza catalizou a oposición dinástica. O 14 de maio de 1930, a Alianza e os radicalsocialistas formaron un Comité conxunto co propósito de "conseguir a instauración e consolidación da República en España". A este pacto fóronse unindo diversos grupos republicanos de carácter rexional, como a ORGA de Santiago Casares Quiroga e Antonio Villar Ponche ou a Unión Republicana Autonomista de Valencia, dirixida por Sigfrido Blasco-Ibáñez e os republicanos catalanistas). O 17 de agosto de 1930, Azaña e Lerroux, en representación da Alianza participaron na reunión de o Pacto de San Sebastián, onde se acordou a creación do denominado Comité da Conxunción, que pronto se transformaría en Goberno Provisional da República. Tras a proclamación de a República, a Alianza Republicana diluíuse, aínda que en as eleccións a Cortes Constituíntes de xuño de 1931, a Conxunción republicano-socialista presentouse nalgunhas provincias co rótulo da Alianza (aínda que cada partido da coalición concorreu co seu propio programa). Os debates constitucionais, que reforzaron a alianza entre socialistas, radicalsocialistas e Acción Republicana e fixeron saír da coalición aos radicais de Lerroux e aos progresistas (a Dereita Liberal Republicana, que cambiara o seu nome en agosto de 1931 polo de Partido Republicano Progresista), significaron o fin formal da Alianza Republicana.

2.3 Lugares:

España

3. Área de relaciones

Personas:

Azaña Díaz-Gallo, Manuel , 1890 - 1940
Asociativa:

Lerroux García, Alejandro , 1864 - 1949
Asociativa:

Instituciones:

Partido Republicano Radical (España, 1908-1936)
Asociativa:

Partido Republicano Federal. (1930 -)
Asociativa:

Materias:

Asociacións políticas
Término genérico:

Partidos políticos
Término genérico:

Ii República
Término relacionado:

Republicanos
Término relacionado:

4. Área de control

4.1 Identificador del registro:

ADGA20210110634

4.4 Estado de elaboración:

Finalizado

4.5 Nivel de detalle:

Completo